Tylko jedno słowo

Kawa / coffee / cafe/ Kaffee

Lipiec 11th, 2016

Gatunków i rodzajów tego aromatycznego trunku jest naprawdę sporo. Dziś słowem na dziś jest kawa, ja przedstawię najbardziej popularne jej odmiany i sposoby parzenia…

ARABIKA

To najstarszy i najbardziej popularny gatunek kawy pochodzący z Etiopii. Uprawia się ją w Afryce, Ameryce Południowej i Azji. Arabika jest słabsza od Robusty, zawiera 1-1,5% kofeiny. To kawa łagodna, o lekko kwaskowatym, kowowatym smaku. Na świecie uprawia się ponad 20 odmian Arabiki. Do najbardziej szlachetnych można zaliczyć m.in. Arabikę Excelso Kolumbia (najlepsza i najdroższa kawa kolumbijska), Arabikę Kostaryka Tarazzu (najwyżej ceniona kawa kostarykańska o lekko orzechowym smaku) i dziką Arabikę Etiopia Djimah (ma specyficzny, bogaty smak z akcentami winnymi i owocowymi). Jednym słowem kto co lubi i na co kogo stać.

ESPRESSO

Espresso parzy się zazwyczaj z kilku gatunków kaw. Serwuje się je w małej filiżance, którą wypełnia się do połowy tym aromatycznym płynem. Często do espresso podaje się kieliszek wody, która służy do przepłukiwania kubków smakowych przed wypiciem kawy. Nazwa, wbrew powszechnym opiniom, nie ma związku z szybkością przygotowania. Pochodzi od włoskiego „espressivo”- wyrazisty.

ROBUSTA

Robusta jest mniej szlachetna niż Arabika (ale rośnie i owocuje szybciej). Odkryto ją dopiero w XIX wieku. Uprawia się ją m.in. w Kamerunie, Ugandzie i Wietnamie. Jej ziarna mają żółto-zielono-brązową barwę. W porównaniu z Arabiką są mniejsze i bardziej owalne. Smak Robusty jest zdecydowany, ostrzejszy, bardziej gorzki. Kawa ta zawiera znacznie więcej kofeiny niż Arabika (2-4%). Występuje ona tylko w kilku odmianach. Ta o najwyższej jakości uprawiana jest w Ugandzie i Zairze, i doskonale nadaje się do produkcji cappuccino. Robusta często używana jest w mieszankach espresso, bo dzięki niej uzyskujemy delikatną piankę („crema”).

Arabika i Robusta to wiodące kawy na rynku. O Liberice słyszało w sumie niewielu. I trudno się dziwić, bo udział tej kawy w światowym rynku wynosi zaledwie 1%. Dlaczego? Bo Liberika, niestety, nie tylko jest mało aromatyczna, ale nie posiada też zbytnich walorów smakowych. W dodatku trudno się ją uprawia. Owoce Liberiki zbierana się ręcznie. Mozolną pracę utrudnia fakt, że drzewo obfituje jednocześnie w dojrzałe i niedojrzałe owoce. Ta pochodząca z Liberii kawa (uprawia się ją w Malezji i Zachodniej Afryce) jest stosowana zazwyczaj jako tani wypełniacz droższej Arabiki lub Robusty.

MOCCA

Ten rodzaj kawy został wymyślony przez mnichów kapucynów, trunek  nazwany na ich cześć capuccini. Klasyczne cappuccino składa się z 25 ml espresso, do którego wlewa się odpowiednio spienione mleko o objętości 125 ml. Przed spienianiem mleko powinno mieć 100 ml objętości. Lżejszą odmianą tej kawy jest cappuccino chiaro (więcej mleka), cięższą scuro (z odrobiną mleka).

CAFFE LATTE

Caffe latte wymyślili Włosi. Jest to po prostu kawa espresso z gorącym, lekko spienionym mlekiem (najczęściej w proporcjach 1/3 espresso, 2/3 mleka). Latte podaje się w wysokich szklankach lub dużych filiżankach. We Francji bywa podawana w porcelanowych miseczka, ponieważ Francuzi lubią maczać w niej pieczywo.

MOCCA

Mocca to jeden z wariantów caffe latte. Nazwa „mocca” pochodzi od portu Mocca w Jemenie, skąd sprowadza się kawę o czekoladowym smaku. Moccę przyrządza się z espresso, gorącego mleka i gorzkiej lub mlecznej czekolady. W przeciwieństwie do latte i cappuccino nie zawiera jednak piany.

CAFFE CORETTO

Caffe coretto to kawa pochodzenia włoskiego. Ją również przygotowuje się na bazie espresso, ale dodaje się do niej cukier i niewielką ilość alkoholu. Najczęściej jest to grappa, sambuka lub koniak. Podaje się ją w małych szklaneczkach. Jedną z odmian cafffl coretto jest ponce livornese – kawa z  rumem, cukrem i cytryną.

CAF NOISEITE

Kawa Caf noisette pochodzi ze Szwajcarii. I chociaż nazwa mogłaby wskazywać na to, że dodaje się do niej orzechy, nic bardziej mylnego. Jest to bowiem kawa z dodatkiem… wiśniówki. Podaje się ją w pękatych, podgrzanych przed podaniem filiżankach. Na wierzchu umieszcza się bitą śmietanę, a całość skrapia właśnie aromatyczną wiśniówką.

Caffe melange (lub Wiener melange) to napój o austriackim rodowodzie. Jest to czarna kawa ze spienionym mlekiem, cukrem i czekoladą, podawana najczęściej z bitą śmietaną, posypana kakao. Sekret kawy po wiedeńsku tkwi w jej przygotowaniu: najpierw ubija się zimne mleko, czekoladę i cukier, a potem wszystko zalewa się gorącą kawą.

KAWA PO TURECKU

Wbrew panującemu w Polsce przekonaniu, zalanie wrzątkiem kawy nie jest sposobem parzenia „po turecku”. A jak powinno się to robić naprawdę? Bardzo drobno zmieloną kawę miesza się z cukrem i wsypuje do tygielka (najlepiej miedzianego), zalewa zimną wodą i podgrzewa (nie dopuszczając do zagotowania) do momentu, aż pojawi się pianka. Następnie należy zdjąć tygielek z ognia i poczekać, aż piana opadnie. Naparu nie wolno mieszać! Tygielek trzeba ponownie postawić na ogniu. Cały proces należy powtórzyć jeszcze dwukrotnie. Po trzykrotnym „podniesieniu się” naparu w tygielku kawa jest gotowa. Teraz można rozlać ją do filiżanek i pić gorącą. Trzeba też pamiętać, że tak przygotowanej kawy już się nie dosładza i nie dodaje się do niej mleka. Dopuszczalny jest jedynie cynamon lub kardamon, który możemy dodać na początku (wymieszać z cukrem i kawą).  Kawę po turecku należy po awać w marydi filiżankach zwanych ,,demitasse” (pół szklanki). Ten rodzaj kawy, chociaż nie smakuje najlepiej, zyskuje coraz większą liczbę zwolenników

Zielona kawa a odchudzanie

Zielona kawa powstaje z tych samych ziaren kawowca, z których wytwarza się znaną wszystkim czarną kawę. Różnica polega jedynie na tym, że kawy zielonej się nie wypala ani nie poddaje procesowi fermentacji. Jej smak i aromat jest ziemisty i zdecydowanie bardziej kwaśny. Nie jest więc wybornym napojem. Dlaczego zatem jest tak zachwalana? Bo dzięki temu, że nie została poddana obróbce, zachowała wszystkie swoje właściwości. Przede wszystkim zawiera duże ilości kwasu chlorogenowego, który, zdaniem naukowców testujących działanie zielonej kawy, utrudnia wchłanianie cukrów, co znacząco przyspiesza redukowanie tkanki tłuszczowej. Ponadto, według badaczy, zielona kawa świetnie oczyszcza organizm z toksyn, wspomagając pracę nerek i poprawiając metabolizm. Dietetycy jednak dość specyficznie podchodzą do tematu zielonej kawy, a przeprowadzone badania uważają za mało wiarygodne (zajmujący się nimi badacze nie są lekarzami ani farmaceutami).

Jak przechowywać kawę?

Jak przechowywać kawę, by dłużej zachowała świeżość i nie straciła aromatu? Z pewnością nie należy jej trzymać w lodówce, bo nie tylko nie zachowamy dłużej jej aromatu, ale uzyskamy kawę o zapachu… wszystkiego co jest w lodówce (np. kiełbasy). Poza tym olejki aromatyczne zawarte w ziarnach kawy są neutralizowane przez niską temperaturę. Najlepiej przechowywać ją w opakowaniu, w którym została kupiona i szczelnie zamknąć klipsem. Natomiast jeśli przesypujemy ją do szklanego pojemnika, umieśćmy go w suchym i ciemnym miejscu, by na kawę nie oddziaływały promienie słoneczne. Pamiętajmy też, by kupować kawę w jak najmniejszych opakowaniach i zużyć ją maksymalnie w ciągu 2-3 tygodni. W przypadku, gdy kupujemy kawę w ziarnach, mielmy ją tuż przed spożyciem, by zachować cenny aromat.

Garść ciekawostek… o kawie

Słowo „kawa” pochodzi z arabskiego „kawek”, które oznacza siłę i wigor. Kawa jest najbardziej popularnym napojem na świecie. Co roku wypijanych jest prawie 400 miliardów filiżanek tego trunku. Najwięcej kawy piją Finowie -12, 7 kg, podczas gdy Polacy tylko 3,4 kg. Krzewy kawowca zaczynają produkować owoce pod koniec 4 lub 5 roku i owocują przez około 15 lat, chociaż zdarza się, że nawet stuletnie kawowce kontynuują produkcję. Każde drzewo daje od 2 do 3 kg dojrzałych owoców, co stanowi około 500 g kawy. Panuje przekonanie, że kawa uzależnia. Jest to mit. Specjaliści uważają, że do kawy można się jedynie przyzwyczaić. Kawa pobudza układ nerwowy, a z czasem jej działanie może się zmniejszyć, co zazwyczaj odbieramy jako sygnał, że organizm potrzebuje większej dawki tego napoju. Wielbicielem kawy był Vincent Van Gogh. Mawiał on: „Próbowałem wyrazić pogląd, że kawiarnia to miejsce, w którym człowiek może popaść w ruinę, oszaleć lub popełnić przestępstwo”. W VII wieku Karol Stuart kazał zamknąć kawiarnie, obawiając się, że ludzie spotykają się tam, by spiskować przeciwko niemu. Wielu z nas po prostu nie wyobraża sobie poranka bez „małej czarnej”…sprzeciwu Anglików po jedenastu dniach kawiarnie znowu zostały otwarte.

Język kawy

 W Anglii to „coffee”, we Francji „cafe”, w Niemczech „Kaffee”, w Holandii „koffie”, a we Włoszech „cafe”, a w Grecji „kafeo”.

Kawa na zdrowie!

Amerykańscy naukowcy twierdzą, że spożywanie umiarkowanych ilości kawy (ok. 3 filiżanki dziennie) może uchronić starsze osoby z łagodnymi zaburzeniami pamięci przed chorobą Alzheimera, a przynajmniej znacznie opóźnić jej rozwój. Badacze zaobserwowali, że kofeina współdziała z innym, niezidentyfikowanym jeszcze składnikiem kawy, powodując podniesienie poziomu stężenia we krwi ważnego czynnika wzrostu, który hamuje procesy prowadzące do rozwoju Alzheimera. Zdaniem naukowców, picie niewielkich ilości kawy może również chronić przed takimi chorobami jak choroba Parkinsona, udar mózgu, cukrzyca typu 2 czy rak piersi.

Kopi luwak

Kopi Luwak to gatunek kawy pochodzący z południowowschodniej Azji, który jest wytwarzany w specyficzny sposób. Owoce kawowca są zjadane przez małe drapieżne ssaki, łaskuna muzanga, które trawią miąższ, a nasiona wydalają. I właśnie z tych nasion powstaje kawa o niezwykle łagodnym smaku. Jej kilogram kosztuje ok. 1600 zł. Za filiżankę tego napoju w kawiarni trzeba zapłacić ok. 250 zł. Nie jest to jednak najdroższa kawa. Jakiś czas temu na rynku pojawiła się kawa produkowana z ziaren odzyskiwanych z odchodów… słonia. Nazywa się ona Black Ivory, a jej kilogram kosztuje ok. 5 tysięcy złotych!

Kawa rozpuszczalna

Kawa rozpuszczalna powstaje w wyniku rozkruszenia ziaren kawy i przepuszczeniu ich przez strumień gorącej wody pod wysokim ciśnieniem. W wyniku tego procesu powstaje ekstrakt, który następnie oczyszcza się, filtruje i suszy. Niestety, kawa rozpuszczalna przygotowywana jest z najgorszego rodzaju ziaren. Ma ona również znacznie mniej kofeiny niż kawa naturalna. Wielu producentów dodaje też do niej sztuczne barwniki, stabilizatory czy zagęszczacze. Jaki z tego wniosek? Zdecydowanie lepiej sięgnąć po kawę naturalną…

Kawa nie tylko do picia

O tym,że kawa ma wiele zalet, wiedzą chyba wszyscy. Nie wszyscy zdają sobie jednak sprawę, że można wykorzystać także jej fusy. Nadadzą się one np. do udrożniania rur. Wystarczy szklankę kawy zalać litrem wrzącej wody i taką mieszankę wlać do zlewu. Fusy po kawie odstraszą też mrówki — w miejscach, gdzie się pojawiają, trzeba wystawić spodeczki z fusami, a szkodniki wyniosą się błyskawicznie. Z kolei miseczka z fusami wstawiona do lodówki pozwoli pozbyć się brzydkich zapachów. Kawa doskonale nadaje się też do jako pilling do ciała. Taki zabieg skutecznie złuszczy naskórek i wygładzi skórę. Poza tym zawarta w kawie kofeina pomoże w walce z cellulitem.

Comments are closed.

Powered by WordPress. Theme by Sash Lewis.